site hit counter

 

ژان پل سارتر می گوید ؛ “هنگامی که شءی ساخته شد ،مثلا کتابی یا کاردی را در نظر اوریم ، این شی به دست صانعی که تصوری از ان شی داشته است ساخته شده است .نمی توان تصور کرد کسی کاردی بسازد بی انکه بداند این کارد به چه کار می اید.”

این گفته ی کوتاه را نقل قول کردیم  که در دو فصل ، شما را با یکی از شگفت انگیز ترین اثر هنری قرن اشنا کنیم.

این یک چپق نیست اثر نقاش بلژیکی رنه مارگریت ؛ آیا به وجود چپق در تصویر ایمان دارید ؟ اگر جواب شما مثبت است باید بگویم سخت در اشتباهید !.چیزی که شما میبنید طرح یک چپق است نه خود ان شی . “این یک چپق نیست” تمام ساختار سنتی نقاشی های کلاسیک را بهم میزند ؛ نقاشی هایی که مفهوم نهفته در خود را یا در قالب تصویر یا در کلمات بیان میکردند ؛ اما رنه مارگریت با جناس بین این دو موضوع عادت های فهمی ما را دگرگون کرد .pipe_1

او درباره ی نقاشی خود می گوید ؛

“پیپ معروف، چگونه مردم مرا برای این سرزنش خواهند کرد! و هنوز، آیا می‌توانی پیپ مرا پر کنی؟ نه، این فقط یک نمایش است. اینطور نیست؟ پس اگر من بر روی تصویر نوشته بودم «این یک پیپ است»، دروغگو بودم.”

مقصود از نوشتن این توضیحات معرفی کتاب « این یک چپق نیست » اثر فیلسوف نامدار میشل فوکو می باشد که در سال ۱۳۷۵ اولین چاپ آن در ایران به فروش رسید . میشل فوکو فیلسوف و تاریخدان فرانسوی در این کتاب به تحلیل این تابلوی هنری می پردازد ، تحلیلی از دیدگاهی متفاوت و نو . فوکو معتقد است که زبان، حقیقت جهان را بیان نمی‌کند بلکه بازتابی از تجربهٔ شخصی فرد است .

یعنی چه که پای تصویر ساده ای از یک چپق،نقاش بنویسد : «این یک چپق نیست» !؟
رنه مگریت ، نقاش برجسته و نامی سورآلیست با این کار نقطه ی آغازی فراهم کرد برای تحلیلی چندسونگر به وسیله ی “میشل فوکو” فیلسوف و تاریخ شناس پر آوازه ی معاصر،که درباره ی قدرت و اقتدار و محرومیت و طرد،موشکافی ها و نکته یابی های دقیق دارد و اینجا به کاوش در ابهام ها و چند معناییها و چند پهلویی های زبان، و نقد تصویری رنه مگرین از اینها می پردازد.
نوشته ی غنی و گیرای فوکو گذشته از روشنایی که بر آثار نقاشی پرنفوذ و مقبول می افکند،اندیشه ی خودِ فیلسوفِ ناسازه پرداز فرانسوی را نیز بهتر می شناساند.thumb_Foj

مترجم کتاب : مانی حقیقی / نشر مرکز ۹۲

پی نوشت ها :

۱- اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر / ژان پل سارتر/ ترجمه مصطفی رحیمی / نشر نیلوفر

۲- این یک چپق نیست / میشل فوکو / ترجمه مانی حقیقی / نشر مرکز

 

 

اختصاصی سایت “دو فصل”

دیدگاهی بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.