site hit counter

همه ساله روزهای برگزاری نمایشگاه کتاب تنها روزهایی است که در آن کتاب به یک اولویت در رسانه ها، نشریات و حتی در زندگی آدم های مرتبط با کتاب تبدیل می شود و از زیر سایه نگرانی ها و اخبار گوناگون حوزه‌ها و عرصه‌های دیگر به در می آید. این اتفاق امسال هم قطعا رخ خواهد داد؛ با این که روزهای پر تب و تاب انتخابات را پیش رو داریم- که یکی از مهم ترین انتخاباتی است که در این سی و چند سال بعد از انقلاب داشته‌ایم… آن چه در پی می آید، به بهانه برگزاری نمایشگاه کتاب، نگاهی است به چند کتاب چاپ شده در حوزه های گوناگون؛ که هر کدام در ژانر و نوع روایت خود ویژگی‌های برجسته‌ای دارند… .


۱- سالتو
سالتو عنوان کتابی است از مهدی افروزمنش که در ٢٦٢ صفحه و توسط انتشارات نشر چشمه به چاپ رسیده است. این رمان از زبان کشتی‌گیر نوجوانی روایت می‌شود که در روند داستان وارد باند قاچاق موادمخدر می‌شود. سالتو، نام نوعی فن در کشتی است و به شخصیت اصلی داستان اشاره دارد.سالتو به‌عنوان دومین رمان مهدی افروزمنش فضایی مهیج و پُرداستان دارد. افروزمنش که نخستین رمانش یعنی تاول، جایزه بهترین رمان ‌سال جایزه هفت اقلیم را از آن خود کرد، در دومین رمانش به قهرمانی پرداخته که از اعماق شهر و از حوالی میدان مشهور فلاح تهران برآمده است. قهرمان او کشتی‌گیری فرز و تکنیکی است که رمان سالتو بر اساس جهان او شکل می‌گیرد، کشتی‌گیری جسور که ناگهان بخت به او رو می‌کند و یک عشق کشتی ثروتمند تصمیم می‌گیرد از او حمایت کند. او مردی است مرموز و مشکوک که برای این مبارز قصه‌هایی دارد و این نقطه‌ای است که بعد از آن فضای رمان حال ‌و هوایی جنایی – معمایی پیدا می‌کند.

افروزمنش با سال‌ها تجربه روزنامه‌نگاری بخش اجتماعی، توجه خاصی به انسان برآمده از تکه‌های تیره شهر دارد. او در این رمان آدم‌های گوناگون این شهر را مقابل این قهرمان فرز و از همه‌جا بی‌خبر قرار می‌دهد و ناچارش می‌کند درباره چیزهایی تصمیم بگیرد که بین مرگ و زندگی در نوسان‌اند. سالتو با روحی قصه‌گو و رئالیستی تلاش می‌کند برای مخاطب غافلگیری بزرگی رقم بزند. پسری برآمده از جنوب شهر که حالا می‌خواهد سلطان باشد.در بخشی از داستان می‌خوانیم: مغزم پر از مورچه بود. مورچه‌های گاوی دم‌قرمز که بی‌هدف راه می‌رفتند و مغزم را به خارش می‌انداختند. نمی‌گذاشتند شب‌ها بخوابم. خوابم می‌آمد و بوی مشمئزکننده‌ زالو می‌شنیدم. تا چشم می‌بستم هم، سر عباس را روی تن یک زالو می‌دیدم. تصویری به وضوحِ لزجی بدن زالو. هزارهزار مورچه توی مغزم و زالوها جلوی چشمم حرکت می‌کردند و حتی ذره‌ای جا برای ته‌سیگار نمانده بود. به نادر می‌گفتم می‌روم تمرین، اما نمی‌رفتم. چندباری هم که رفتم خودم را به مصدومیت زدم و لباس پوشیدم و برای خودم با گوشه‌ پوسیده‌ تشک بازی کردم.


۲- زاغی
زاغی مجموعه شعری است دوزبانه از تد هیوز، شاعر انگلیسی. تد هیوز دو، سه سالی بعد از خودكشی همسرش سیلویا پلات به پیشنهاد دوست نقاش و طراح نامدارش، لئونارد باسكین شروع به نگارش اشعاری درباره كلاغ‌ها می‌كند كه به تدریج مبنایی می‌شود برای شكل‌گیری مجموعه شعرهای زاغی. این مجموعه را علی بهروزی به فارسی ترجمه کرده و نشر فنجان آن را در تیراژ یک‌هزار نسخه به زیور طبع آراسته است. طرز کار تد هیوز و باسکین به این ترتیب بوده است که یا هیوز شعری می‌نویسد برای طرحی که باسکین کشیده یا باسکین بر مبنای شعری از هیوز طرحی می‌کشیده است. نوشتن درباره حیوانات در تمام زندگی هیوز ادامه داشت و ریشه‌های علاقه‌اش به آنها برمی‌گردد به دوران کودکی که برادر بزرگترش به او ماهیگیری و شکار و دام‌گذاری و درنهایت آشنایی عمیق با جهان جانوران را می‌آموزد. اشعاری که در این کتاب آورده شده ‌است، به نوعی روایتگر گونه‌ای ناکامی یا شکست است و زاغی بازمانده‌ای است از یک فاجعه یا چیزی که فشل شده است. از چنین دیدگاهی می‌توان بیشتر اشعار این مجموعه را در سه دسته کلی جای داد. در دسته اول آنچه دیده می‌شود، یک تکوین ضایع‌ شده است، به‌ویژه در چند شعر اول این مجموعه و زاغی کسی است که به موازات این ضایعه و درواقع در نتیجه آن تکوین می‌یابد و رشد می‌کند. در دسته دوم اشعاری چون جنگ به روایت زاغی و آن لحظه وجود دارد که در آنها با یک فاجعه جهانی یا زیست‌محیطی روبه‌روایم و زاغی باید با تبعات این امر روبه‌رو شود. دسته سوم اشعاری چون سن ژرژ به روایت زاغی و یک فاجعه نشان‌دهنده وقوع امری ترومایی در زندگی شخصی / خانوادگی هستند.این شعرهای کوتاه در سال ١٩٧٠در قالب مجموعه‌ای به نام زاغی منتشر شد. نمادین و اسطوره‌ای بودن کلاغ این کتاب که جانوری تخس و بازیگوش و ماجراجوست، همراه با درونمایه‌ تراژیک ـ کمیک شعرها و حال‌و‌هوای خاص شاعر هنگام سرودن این مجموعه پس از خودکشی دو همسر و تک دخترش، این مجموعه را به یکی از خاص‌ترین و عجیب‌ترین اشعار ادبیات معاصر انگلیسی تبدیل کرده است.


۳-سر کلاس با کیارستمی

سر کلاس با کیارستمی عنوان کتابی است از پال کرونین که با ترجمه سهراب مهدوی به بازار کتاب عرضه شده است. در پشت جلد این کتاب آمده: وقتی سخن از سینمای شاعرانه می‌رود، منظورم نوعی سینماست که خصوصیات شعر را دربردارد که گستره بیان شاعرانه را طی می‌کند. قابلیتی دارد چون منشور، شکن و پیچی دارد، ماندگاری دارد، چون پازلی است که هنوز تمام نشده و به شما اجازه رمزگشایی می‌دهد تا تکه‌های مانده را هر جور که مایلید کنار هم بگذارید.

کتاب‌ها و خصوصا کتاب‌های سینمایی با کارکردها و کاربردهای مختلفی روانه بازار کتاب می‌شوند. برخی اهداف آموزشی دارند؛ برخی تحلیل سینمایی و جامعه‌شناختی؛ برخی شناخت چهره‌ها و بعضی دیگر هم…؛ اما در این میان کمتر می‌توان به کتابی برخورد که بیشتر این کارکردها را توأمان با خود داشته باشد. کتاب سر کلاس با کیارستمی یکی از این انگشت‌شمار کتاب‌هاست.

سر کلاس با کیارستمی شرح تصاویری است از حضورهای گاه‌به‌گاه عباس کیارستمی در کارگاه‌های تولید فیلم کوتاه که در حاشیه اغلب فستیوال‌های سینمایی در فاصله سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۲ برگزار شده‌اند. کرونین در روایتی جذاب، گفته‌های کیارستمی در این کارگاه‌ها را در قالب تک‌گویی‌های طولانی نقل کرده و از این طریق نقبی زده است به درونیات، جهان‌بینی، علایق، سلایق، باورها و اعتقادات کیارستمی بزرگ در زمینه‌های گوناگون و این زمینه‌های گوناگون همان چیزی است که کتاب سر کلاس با کیارستمی را از حد و حدود نرمال یک کتاب سینمایی تمییز کرده و آن را به سطحی بالاتر و والاتر ارتقا می‌دهد. درواقع سر کلاس با کیارستمی کلاس سینمایی نیست؛ آموزش کارگردانی یا فیلمنامه‌نویسی نیست؛ تحلیل آثار فیلمساز نیست؛ حتی خود تحلیلی نابغه‌وار هم نیست. می‌تواند تمام این موارد را نیز شامل شود، در عین این‌که هیچ‌کدام از آنها نیست. می‌شود در نگاهی سریع و گذرا درباره سر کلاس با کیارستمی گفت که این کتاب تصویرسازی هنرمندانه باورها و نگاه و نگرش یک هنرمند بزرگ به دنیاست.

مایک لی، کارگردان پرآوازه دنیای سینما درباره این کتاب گفته: این کتاب بی‌شک خشت بنای ادبیات سینمایی خواهد شد. نمی‌توان لحظه خلاقیت را روی پرده نشان داد. می‌توانی فرابخوانی‌اش، بدان تلمیح کنی و سلسله تصاویر به‌دست‌آمده را توجیه کنی، اما نفس خلاقیت گریزپاست و من به ضرس قاطع می‌گویم که به صحنه درآوردنی نیست. کتاب سر کلاس با کیارستمی تلاش‌ها و جرقه‌های پشت لحظات خلاق کیارستمی در مقام فیلمساز، عکاس و شاعر را منتقل می‌کند و این ارزشمندترین کاری است که هر کتاب و هر آموزگاری باید در پی آن باشد.


۴-تهوع
رمان فلسفی ژان پل سارتر است که به عقیده‌ی خودش بهترین اثر او به شمار می‌رود. این کتاب داستان مورخ جوانی به نام آنتوان روکانتن را روایت می‌کند که از افسردگی و انزوا رنج می‌برد او هیچ پیوندی با افراد خانواده‌ نداشته و هیچ دوستی ندارد و ارتباط او تنها به دانش‌اندوز؛ فردی که در کتابخانه ملاقات می‌کند و خانم صاحب کافه‌ای که آنتوان معمولاً به آنجا سر می‌زند، خلاصه می‌شود. علاوه بر اینها او با خاطراتی از معشوقه‌ی سابقش که بصورت آنی تداعی می‌شوند زندگی می‌کند.

آنتوان متوجه می‌شود «اشیاء بی‌جان» و «موقعیت‌های خاص» بر درک او از خود و آزادی فکری و معنویش تأثیر می‌گذارند و احساسی مانند تهوع در سراسر وجودش برمی‌انگیزند. او بعداً درمی‌یابد موسیقی و ادبیات این تهوع را تسکین می‌دهند و به دنبال جاودانه شدن یا به عبارتی دیگر ارزشمند ساختن موجودیت خود و زندگیش، خود را وقف نویسندگی می‌کند. آنتوان همچنین با تغییرات پیوسته‌ی وجود خود در جنگ است او باورش نمی‌شود که همان فرد دیروزی باشد.

مشکل روکانتن یک افسردگی ساده یا یک بیماری روانی نیست، هرچند انزجار او از نیروهای وجودی و کشمکش‌های او با معنای زندگی او را به این مرز می‌رساند. این کتاب قبل تر در یکی از  پادکست های صدای دوفصل معرفی شده .


۵-او بازگشته است

هیتلر ناگهان از خواب بیدار می‌شود در ابتدا متوجه نیست در عصر جدید است کم کم متوجه می شود و باز به این نتیجه می رسد که باید راه قبلی خود را ادامه دهد و اقدامات خود را شروع می کند . شاید احساس کنیم الان همه چیز متفاوت است قوانین ضد نازی و .. است اما اتفاقات نشان می دهد چیز زیادی عوض نشده… .

این کتاب خیلی خوب نوشته شده است و خیلی خوب هم پیش می‌رود. نویسنده روند جالبی را پیش گرفته و به شخصه کتاب را دوست داشتم. نویسنده‌ی این کتاب یک نویسنده و روزنامه نگار آلمانی هست که کتابش هم بعد چاپ خیلی خوب فروش رفت و مورد استقبال قرار گرفت.


۶- رمانِ ملتِ عشق
لیف شافاک در ایران نیز مانند خیلی از کشورهای دنیا به یک نویسنده بی نهایت خوش فروش تبدیل شده است. موجی که نزدیک دو سال است با انتشار رمان «ملت عشق»اش راه افتاده است، هنوز هم ادامه دارد. راز این فروش چیست؟ بی تردید کسی پاسخی دقیق برای این پرسش ندارد؛ چه بقیه کارهای شافاک هم چنین توفیقی در بازار ایران نداشته اند اما با کمی جستجو می توان دید که در چند سال گذشته جامعه متوسط کتاب اخوان ایران به آثاری که به نحوی ارتباطی داشته با ماجرای شمس و مولانا واکنش مثبتی نشان می دهند. این اثر قبل تر به شکلی مفصل در دوفصل به آن پرداخته‌ایم (برای آشنایی با این رمان اینجا کلیک کنید)

این ۶ کتاب ۶ پیشنهاد دوفصل بود که نویسندگان ما آنها را خوانده و به شما عزیزان پیشنهاد می‌کنند.
امیدوارم از خواندن آنها لذت ببرید.

دیدگاهی بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.